Grafische titel

Als er tekst in beeld verschijnt, noemen ondertitelaars dat meestal een grafische titel. Soms duikt de Engelse term insert op en met name in België ook wel eens de pancarte. Het is een parapluterm voor twee soorten tekst in beeld. De ene soort is tekst die over het beeld heen wordt gezet, zoals de beroemde inleidende teksten bij Star Wars of iemands naam en functie bij een interview. Soms staan de woorden zelfs moederziel alleen op een verder leeg scherm. Aparte variant van dat laatste is de zogenaamde tussentitel die vooral glorieerde in de tijd van de stomme film, maar ook tegenwoordig nog wel opduikt. Bijvoorbeeld als plaats- en tijdsbepaling in series als Law and Order, als extra komische noot in Frazier, of als een soort hoofdstuktitel.

De tweede soort is tekst die ín het beeld zit en daar onderdeel van is, zoals krantenkoppen, briefjes, woorden op computer- en telefoonschermen, bordjes enzovoort. Sommige film- en dvd-distributeurs staan erop dat werkelijk alle tekst die in beeld komt, ook vertaald wordt. Dan rijdt de auto met de hoofdrolspelers toevallig langs een winkel waar een klein bordje buiten hangt met Fresh Strawberries en dan staat er ineens 12 frames kort VERSE AARDBEIEN in beeld, terwijl dit verder niets met de film te maken heeft. Gelukkig hanteren de meesten de regel dat alleen die grafische titels worden vertaald die in het verhaal passen en onvertaald niet begrepen worden. En dat gebeurt alleen als er niet ook al gesproken tekst is die ondertiteld moet worden.

Soms laten zenders een programma niet alleen ondertitelen, maar laten ze de voice-over apart vertalen en de grafische titels ook. Denk bijvoorbeeld aan documentaires, kookprogramma’s en allerlei andere non-fictie. Het voordeel daarvan is dat er weer rustig over grafische titels heen gepraat kan worden. En dan komt het hele scherm toch vol tekst te staan, zoals bij een programma als Pawn Stars waarin vaak grafische titels verschijnen met een minieme historische uiteenzetting over objecten die verkocht of verpand worden.

Bron: Hans Kloos