Spotten

Ondertiteling moet synchroon lopen met wat er wordt gezegd. Dus moet er worden bepaald wanneer een ondertitel in beeld verschijnt en weer verdwijnt. ‘Spotten’ is de term die daar het meest voor wordt gebruikt, al hoor je ‘timen’ ook wel eens. En sinds er niet meer wordt gewerkt met videobanden maar met digitale videoclips, worden er ook wel ‘tijdcodes gevangen’. In Europa telt één seconde videobeeld 25 frames. Spotten is aangeven op welk frame een ondertitel verschijnt en op welk frame hij weer verdwijnt. Een volle regel tekst vergt grofweg een leestijd van drie seconden.

Dit is een integraal onderdeel van het ondertitelen. Goed gespotte ondertitels volgen het ritme van scènes, dialogen en beeldwisselingen, zodat de kijker ze soepel kan lezen. De meeste kijkers kunnen na het zien van een scène niet direct zeggen hoeveel shots erin zaten. Ook bij spotting gaat het om verschillen die een leek misschien niet meteen ziet of kan benoemen, maar die wel degelijk van invloed zijn op het kijkplezier.

Helaas hebben niet alle zenders en producenten daar oog voor. Met name bij internationale zenders en bij dvd-ondertiteling wordt steeds vaker gewerkt met zogenaamde voorgespotte titels. Ondertiteling die niet door de vertaler zelf is gespot, heeft daar vaak ook inhoudelijk onder te lijden, omdat de tijdsduur van een ondertitel ook bepaalt hoe lang de tekst kan zijn.

Meestal betekent dit de ondertitelvertaling in één taal wordt gebruikt als sjabloon voor de ondertiteling in andere talen. Dit geld-besparende idee zorgt niet alleen voor minder kosten, maar ook voor minder kwaliteit. Want het gaat niet alleen voorbij aan het soms grote verschil in ondertiteltraditie, maar ook aan dat tussen de talen en dat verschil vraagt regelmatig om een andere timing en indeling van de ondertitels

Bron: Hans Kloos